Omgaan met homoseksualiteit

Intro

Achtergrondinformatie

Het kan lastig zijn om homoseksualiteit te bespreken tijdens de lessen over liefde, relaties en seksualiteit. Docenten geven vaak aan moeite te hebben om dit onderwerp te integreren in de lessen. Toch is het belangrijk dat er aandacht besteed wordt aan homoseksualiteit. Ook leerlingen vinden dit belangrijk. Hoe doe je dat?

Jouw rol

Het bespreken van homoseksualiteit is belangrijk om leerlingen met homoseksuele gevoelens te begeleiden en te beschermen. Ook is het aandacht besteden aan homoseksualiteit van groot belang om vooroordelen en stereotypen te ontkrachten en respect en acceptatie te bevorderen. Als docent heb jij juist een belangrijke rol om in te grijpen bij homonegatieve reacties en om te werken aan respect en acceptatie.

Homonegatieve reacties

Grijp in bij homonegatieve reacties door de leerling aan te spreken, door op de afspraken te wijzen of door het gedrag te spiegelen. Laat weten dat het niet ‘gewoon’ is om homonegatieve opmerkingen te maken. Wees alert op leerlingen met homoseksuele gevoelens in de klas en eventueel individueel gerichte opmerkingen.

Vanzelfsprekend verwerken

Probeer homoseksualiteit steeds als vanzelfsprekend te verwerken in de verschillende onderdelen en bij de discussies. Je kan bijvoorbeeld voorbeelden geven in de lessen bij ‘verliefd zijn’ of bij ‘veilig vrijen’. Lees meer bij de tips.

Video

Creëren van een veilige sfeer

Bekijk deze video om te zien hoe belangrijk andere docenten een veilige sfeer vinden en hoe zij deze veilige sfeer in de klas creëren.

Deze video is beveiligd. Klik hier om de video te kunnen bekijken (wachtwoord vereist).

Hoe creëer je een sfeer van respect en acceptatie?

  • Bedenk dat waar je hij & zij zegt, het ook kan gaan om hij & hij en zij & zij.
  • Probeer te vermijden dat je in gesprekken praat over ‘zij, homo’s’. Daarmee creëer je afstand naar leerlingen met homoseksuele gevoelens.
  • Verwerk homoseksualiteit als een natuurlijk gegeven in de lessen. Geef niet alleen heterovoorbeelden. Zo krijgen leerlingen het idee ‘dit is normaal’. Doe dit door  bij onderwerpen zoals verliefd zijn en veilig vrijen ook te benoemen hoe dat kan zijn voor leerlingen met homoseksuele gevoelens.
  • Probeer het woord ‘homo’ niet te vaak te gebruiken. Dit kan een negatieve lading hebben. Je zou het ook kunnen verwoorden als ‘een meisje dat op meisjes valt’ of ‘een jongen die op jongens valt’.

  • Stimuleer de discussie door gebruik te maken van de citaten uit het magazine en het deel van de dvd over homoseksuele jongeren.
  • De handleiding biedt houvast en structuur om op een natuurlijke manier homoseksualiteit te behandelen in de les.
  • Het maken van afspraken om een veilige sfeer te creëren, heeft vaak ook een positief effect op respect en acceptatie van homoseksualiteit. Hoe maak je deze afspraken en hoe creëer je een veilige sfeer?
  • Benader homoseksualiteit vanuit een positieve invalshoek. Besteed niet teveel aandacht aan discriminatie of negatieve gevoelens.
  • Verdiep jezelf als docent in het onderwerp homoseksualiteit. Zo krijg je meer inzicht in de vooroordelen die er kunnen zijn ten opzichte van homoseksualiteit en zo kun je zelf een genuanceerde mening vormen.

Hoe ga je om met homonegativiteit?

  • Grijp in wanneer een leerling een homonegatieve opmerking maakt en geef aan dat je negatieve reacties niet accepteert.
  • Weerleg homonegatieve reacties door te benadrukken dat homoseksualiteit iets normaals is. Leg bijvoorbeeld uit dat zes procent van de jongeren homoseksueel is. Dat betekent dat in iedere klas meerdere leerlingen zijn met homoseksuele gevoelens.
  • Maak afspraken samen met de leerlingen dat je ingrijpt op het moment dat leerlingen zich homonegatief uitlaten. Laat weten dat het niet ‘gewoon’ is om homonegatieve opmerkingen te maken of scheldwoorden te gebruiken. Maak de leerlingen bewust van de impact van zo’n opmerking.
  • Negatieve uitingen kunnen juist interessant zijn voor een discussie in de klas. Soms werkt dit zelfs beter dan een leerling direct aanspreken.

  • Verwacht niet dat leerlingen onmiddellijk kunnen omschakelen van een homonegatieve houding naar volledige acceptatie. De nadruk zou in dat geval bijvoorbeeld kunnen liggen op het bespreken en erkennen van het thema.
  • Haal het onderwerp dichterbij door vragen te stellen als ‘Wat als je broer of zus homoseksueel zou zijn?’
  • Spiegel de negatieve reacties van leerlingen: ‘Hoe zou jij het zelf vinden als…?’. Probeer hen op die manier te confronteren met het negatieve gedrag. Ook kan je als docent reageren op de negativiteit van leerlingen door aan te geven: ‘Hoe zou iemand zich nu in deze klas voelen die mogelijke homoseksuele gevoelens heeft?’

Hoe bescherm je leerlingen met homoseksuele gevoelens?

  • Wees je als docent ervan bewust dat er leerlingen in de klas kunnen zitten met homoseksuele gevoelens. Het is belangrijk dat deze leerlingen zich aangesproken en betrokken voelen. Houd tijdens de lessen hier steeds rekening mee door bij het bespreken van voorbeelden aan te geven dat het ook om meisjes & meisjes en jongens & jongens kan gaan.
  • Let extra op negatieve reacties van leerlingen op een leerling met mogelijke homoseksuele gevoelens. Grijp direct in wanneer leerlingen individueel gericht negatieve opmerkingen maken.

Let op: Vaak weet je in de tweede klas nog niet of een jongere homoseksuele gevoelens heeft. De meeste jongeren komen pas op een latere leeftijd uit de kast.

 

Ervaringsverhalen

“Sommige leerlingen hebben meer geëxperimenteerd dan ikzelf”
Matthijs

Matthijs (33 jaar) is biologiedocent. Hij geeft al twaalf jaar seksuele voorlichting op een...

“Een veilige sfeer betekent voor mij dat een leerling alles kwijt kan”
Jan

Biologiedocent Jan (59 jaar) geeft al 38 jaar seksuele voorlichting aan havo- en...

“Natuurlijk heb ik ook wel eens last gehad van schaamte”
Lex

Lex (57 jaar) heeft jarenlang seksuele voorlichting gegeven aan vmbo-leerlingen in...

“Het is niet erg verstandig om over je eigen seksleven te praten”
Carla

Biologiedocente Carla (32 jaar) geeft al dertien jaar seksuele voorlichting op het vmbo. “Ja,...

“Als een leerling die les niet aanwezig wil zijn, hoeft dat ook niet”
Vidija

Biologiedocente Vidija (42 jaar) geeft al meer dan tien jaar seksuele voorlichting op het...

“Een stukje mediawijsheid is erg belangrijk”
Frank

Frank (55 jaar) is vestigingsdirecteur en ckv-docent op een vmbo-school. Hij heeft veel...

“Leerlingen zijn nieuwsgierig naar de cultuur van klasgenoten”
Lilian

Lilian (59 jaar) is docente wiskunde en Nederlands op een vmbo-school in Amsterdam. Sinds...

Top